Ortodonti

Dudak yarığı kapatımı öncesi ortodontik uygulamalar

Ameliyat öncesi, doğumdan sonra uygulanan işlemlerden biri de cerrahi öncesi ortodontik yaklaşımlardır. Amaç; beslenmeye destek olmak, dudak yarığı kapatılıncaya kadar yarık genişliğini ve seviye farkını azaltmak, yarık tarafta burun asimetrisini düzeltmek ve cerrahi başarıyı artırmaktır. Nazoalveolar şekillendirme (burun–dişeti–damak şekillendirme) için doğumdan sonra tercihen ilk haftada, en geç ikinci haftada ortodontist bebeğinizi görür; damak ve dudak ölçülerini alıp plastik aygıtı hazırlar. Uygulama ameliyata dek haftalık kontrollerle sürer. Bu konudaki karar cerrahınız ve ortodontistinizce birlikte verilir.

Aygıtın kullanım ve temizlik kurallarını ortodontistinizden öğrenebilirsiniz; bebekler genellikle kısa sürede uyum sağlar. Dudak damak yarıkları için uygulanan bu hazırlık, dudak onarımı sonrası görevini tamamlar.

Ortodontik uygulamalar

Ortodontik tedavi; çene kemiklerinin büyümesi-gelişmesi, dişlerin düzgün sıralanması ve ısırımın ideal hale getirilmesiyle ilgilenir. Damak yarığı veya dudak yarığı olan çocukların büyük çoğunluğunda bir dönemde ortodontik tedavi ihtiyacı oluşur. Tedavinin sıklığı ve zamanlaması aileyle ayrıntılı konuşulmalı; başarının nasıl ölçüleceği ve beklenen sonuçlar netleştirilmelidir. Ortodontik tedavi SGK kapsamında olabilir, ancak bekleme listeleri dikkate alınmalıdır.

DDY’li çocuklarda ortodontik tedavi çoğu zaman yaklaşık iki yılda tamamlanır. En iyi sonuç için ortodontistin önerilerine (ör. elastik kullanımı) uyulmalı, ağız hijyeni korunmalı ve braketler dikkatle bakılmalıdır. Hedefe ulaşıldığında sonucu korumak için retansiyon (tutucu) aygıtları uzun süre kullanılır.

Ağız ve diş bakımı

DDY’li bebeğinizi diş çürükleri ve dişeti sorunlarından korumak bir kat daha önemlidir. Yarığa yakın dişlerde sayı ve yapı farklılıkları (ör. mine etkilenmesi) görülebilir; bu, temizliği zorlaştırabilir. Evde iyi ağız bakımı çoğu zaman yeterlidir; düzenli pedodonti/diş hekimi kontrolleri ve uygun diyet (şekerli–rafine karbonhidratlı atıştırmaları sınırlama) önem taşır. Florür desteği hekiminizin önerdiği aralık ve formlarda sağlanmalıdır.

Yarığa yakın bölgede ortodontik hazırlık çoğu zaman iki aşamalıdır. Birinci aşamada, braketlerle yarık kenarları aynı hatta getirilir; ardından 8–12 yaş civarında yarık bölgesine kalça kemiğinden alınan greft ile sağlam kemik köprüsü oluşturulur. Gerektiğinde dudak–burun bölgesinde küçük düzeltmeler aynı seansta yapılabilir. İkinci aşamada, kemik tutunca ergenlikte dişlerin dizilimi düzeltilir. Dudak damak yarığı olan çocuklarda üst çene öne–aşağı yeterince gelişmeyebileceği için “underbite” görülebilir; 13–15 (kız) / 16–18 (erkek) yaşlarında ortodontik tedavi planlanır. Yetersiz kalırsa ortognatik cerrahi ile çeneler yeniden konumlandırılarak fonksiyonel ve estetik ısırım sağlanır.