Dudak Damak Yarığı Riski Gebelik Döneminde İlaç Kullanımı ile Artar mı?

Dudak damak yarığının nedenleri aileler tarafından çok merak ediliyor. Pek çok aile bu durumla karşılaştığında kendisini sorumlu tutarak psikolojik olarak baskı altına girebiliyor.

Ancak dudak damak yarığına neden olan faktörleri doğru ele almak çok önemli. Bu yazımda, ailelerden en sık aldığım sorulardan biri olan “Gebelik döneminde ilaç kullanımı dudak damak yarığı riskini artırır mı?” sorusunun yanıtını paylaşıyorum.

Farklı Risk Faktörleri Var

Dudak damak yarıklarıyla ilgili çalışmalar, ortaya çıkışta birden fazla risk faktörü olabileceğini gösteriyor. Elbette gebelikte ilaç kullanımı da bu faktörlerden biridir. Gebelik, hem anne hem bebek açısından hassas bir dönem olduğu için yaşam tarzı ve sağlık durumuna dikkat edilmesi büyük önem taşır.

Bazı durumlarda gebelikte ilaç kullanımı kaçınılmaz olabilir ve bazı ilaçların dudak damak yarığı riskini artırabileceği bilinmektedir. Hamilelik öncesinde ya da sırasında kullanılan epilepsi ilaçları, steroidler, etken maddesi retinoik asit olan ilaçlar ve uyuşturucu özellikli ilaçlar bu riski artırabilir.

Yine de anne sağlığının korunması önceliklidir. Örneğin epilepsi gibi durumlarda ilacın kesilmemesi; hastalığı takip eden hekim ile gebeliği takip eden hekimin iş birliği içinde hareket etmesi gerekir. İlaç kullanımı riski artırabilir; ancak tek başına neden olarak görülmemelidir.

Dudak Damak Yarığı Riski Kapsamlı Ele Alınmalı

Dudak damak yarığına zemin hazırlayan bazı riskler bilinse de, bu duruma tek başına yol açan spesifik bir gen saptanmamıştır; dolayısıyla standart bir “gen taraması” bulunmamaktadır.

Bir bebekte riskin en önemli belirleyicisi aile öyküsüdür. Ailede veya yakın akrabalarda dudak damak yarığı öyküsü varsa riskin %25–30 civarında arttığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Buna ek olarak annenin gebelik öncesinde ve ilk trimesterde ilaç kullanması, çevresel faktörler, sigara ve alkol tüketimi, gebeliğin erken döneminde yaşanan ciddi stresler de riski yükseltebilir.

Öte yandan hiçbir belirgin neden olmadan da dudak ve/veya damak yarığı görülebileceği unutulmamalıdır. Ülkemizde bu “nedeni belirlenemeyen” grup yaklaşık %30 gibi bir orana sahiptir.